Donderdag 29 juli 2021: Le Clos et le Cher

Leonardo in het park

Vanochtend gaan we een nieuwe poging doen om het slot van Da Vinci te aanschouwen, in Amboise. Na andermaal een zonnig ontbijt gaat het noordwaarts over wegen die ons bekend beginnen voor te komen. De bedoeling is een dubbelslag: ten eerste het Clos Lucé, waar Leonardo zijn laatste jaren vierde, en ten tweede het hoofdkasteel van Amboise, dat duchtig meedeed in al die historische gebeurtenissen uit het verre Franse verleden die we nu al een aardig aantal keer zijn tegengekomen.

Clos Lucé (met luchtschroef)

Uit tactische overwegingen parkeren we de voiture in de nabijheid van het kasteel en lopen we naar het Clos. Onderweg worden we ingehaald door een dieseltreintje vol toeristen. Dat is een waarschuwing. Waar we namelijk eergisteren nog konden denken dat het de relatief slechte weersomstandigheden waren die iedereen hier naartoe dreven, vandaag treffen we drommen aan van vergelijkbare omvang. Slim als wij zijn hebben we vanochtend online al tickets geboekt, met een tijdslot dat wonderwel overeenstemt met onze aankomst; maar dat mag hoegenaamd niet baten, de rij voor het Clos (coronacheck, mondkapje) is er niet minder lang of roerloos om.

Uit de folder maken we het volgende op. In het hoofdgebouw van het kasteel kan je zien hoe Leonardo de dagen doorbracht - boring! Na je door woon-, werk- en slaapvertrekken te hebben geslingerd kom je dan eindelijk een kelder met modellen van zijn uitvindingen - interessant! Helaas moet je dus eerst de rijstebrijberg van de bovenste verdiepingen door voordat je je mag verlekkeren aan die modellen. We vermoeden dat het voor ons zichtbare deel van de rij in dezelfde verhouding staat met de rest als bij een doorsnee Efteling-attractie. Voor luttele minuten werkelijk plezier kronkel je uren door een doolhof met hoge fractale dimensie. Alleen de bordjes "vanaf hier nog anderhalf uur wachttijd" ontbreken helaas.

Het gaat natuurlijk om de brug

Gelukkig is er naast het hoofdgebouw een uitgestrekt park, waar ons ook levensgrote modellen wachten. Na enig beraad zien we daarom helemaal af van de binnenpret.

Waarom al die moeite voor een oude Italiaan? Leonardo Da Vinci geldt als epitoom van het "universele genie". Zoveel weten we natuurlijk al en wordt snel en overtuigend geïllustreerd door de expositie in het park: observaties over en schetsen van planten; analogieën tussen biologische en andere structuren die verrassend goed kloppen met de moderne theorie van fractalen; ontwerpen voor bruggen, militair materieel, waterwerken, kerken en hele steden; studies van anatomie; en natuurlijk zijn schilderijen. Ik doe vast onrecht door omissie.

Het park is smaakvol ingericht en goed onderhouden, maar tegelijk ook wat teleurstellend. De beloofde levensgrote modellen betreffen maar voor een klein deel uitvindingen van de grote meester. Langzaamaan wordt ons uit de commentaren sowieso duidelijk dat de goede man dan wel een onbegrensde interesse en inzicht had, maar dat realisme en afmaken niet tot zijn grote kwaliteiten moeten worden gerekend. Tijdens de laatste drie jaar van zijn leven die hij in Clos doorbracht lijkt hij niets meer te hebben gemaakt of ontworpen dat ook daadwerkelijk gerealiseerd is.

Leuk, maar niet van Leonardo

Ik heb trouwens wel een fout gemaakt, door níet het houten schaalmodel van de ornithopter in het museumwinkeltje te kopen. De prijs was zodanig dat ik dacht het wel goedkoper online te kunnen vinden; helaas een misrekening (zoals ik tijdens het schrijven van dit blog andermaal heb moeten vaststellen). Een gevalletje misplaatste zuinigheid.

Intussen hebben we hier wel een paar uur doorgebracht, zo lang dat de rest van het dagprogramma wat in de war dreigt te komen. Na een lunch terug aan de voet het (echte) château van Amboise resteert er te weinig tijd om datzelfde kasteel te aanschouwen en moeten we ons naar de auto begeven voor het laatste, niet te missen programma-onderdeel: een kanotocht over de Cher!

We zijn er klaar voor

De Cher is een van de vele zijrivieren die de Loire rijk is, waaraan opnieuw een hele rits kastelen gebouwd is. Daaronder een van de bekendste "Loire"-kastelen: Chenonceau. Berucht in de geschiedenis omdat hier extravagante feesten werden gegeven, beroemd in het hedendaagse vanwege de architectuur: dwars over de rivier gebouwd, als een brug. Ik heb er afgelopen jaar een maquette van gemaakt, nu is het natuurlijk erg leuk het origineel te bezichtigen.

Met een miljoen bezoekers per jaar mag je opnieuw drommen en wachtrijen verwachten, maar Margrieta heeft in ons gidsje over de waterweg gelezen. Je laat je met kano en al zes kilometer stroomopwaarts rijden en zakt dan peddelend de rivier af, onder het kasteel door! Geniaal. Onze hospita heeft geholpen door een tweepersoonskano te reserveren, en ruim op tijd voor het vertrek om half vier vervoegen we ons bij de startplaats. Daar kunnen we uit eerste hand de mismatch tussen Franse organisatiegraad en Nederlandse verwachtingen observeren, maar natuurlijk komt alles uiteindelijk goed en rijden we minder dan een uur na de geplande tijd al oostwaarts.

Voorproefje: Moulin du Fort

Even een terminologieles: een kayak is een speciale vorm van kano, met een tweezijdige peddel. Een andere vorm is de canadese kano, waarbij je aan één kant peddelt en dus tenminste twee inzittenden nodig hebt om niet alleen maar elleboogjes te varen. Wij verwachtten een kayak gehuurd te hebben, maar het is een canadese kano. Recent ervaringsfeit: met twee personen waarvan er een meer kracht zet dan de ander vaar je nog steeds alleen maar elleboogjes. Gelukkig is de Cher breed en vrijwel onbevaren, zodat er voor elleboogjes ruim voldoende vaarwater is.

Daar is-tie dan!

Het was zonnig, warm genoeg en heel plezierig om de tijd op deze manier door te brengen. Zes kilometer is niet weinig, de vaarsnelheid (inclusief stroming) is vergelijkbaar met een wandeltempo. Vóór Chenonceau passeerden we het Moulin Fort, een bijgebouw van het kasteel van Chisseaux (niet te verwarren met Chenonceau) alsmede iets verderop een sluisje waarbij de boot tweehonderd meter geporteerd moest worden (karretje voorhanden gelukkig: zo'n kano is met twee personen wel te dragen, maar een pretje is het niet).

Geschafft

Daarna de hoofdprijs: het brugkasteel! Een uniek gezicht vanaf de rivier. Om het maximale eruit te halen maken we een slalom onder alle negen bogen door, wat nog helemaal niet meevalt door de combinatie van stroming, wind en natuurlijk onze onervarenheid. Wel ontzettend leuk om gedaan te hebben.

Best een beetje vermoeid en in verwachting van een stevige spierpijn komen we zonder verdere avonturen bij de aanlegsteiger terug. Een uurtje later dan gisteren maar nog wel op tijd voor wat zon arriveren we vervolgens bij ons appartement. Het is alweer de laatste nacht hier, en ook de laatste in dit deel van Frankrijk: morgen rijden we een heel eind noordwestwaarts, voor de tweede helft van de vakantie.