Zaterdag 31 juli: qu'est-ce qu'on fait en Elsace?

Château Fleckenstein

We hebben twee reisboekjes bij ons: een Loireboek van de ANWB en een Elzasboek van Michelin. Het eerste ziet er inmiddels goed gelezen uit en staat vol potloodmarkeringen; het tweede is nog maagdelijk. Hier spreekt een duidelijk verschil in voorbereiding uit. Gunstig is in ieder geval dat er in ons appartement ruimschoots verdere informatie voorhanden is, in de vorm van boeken, folders en tips.

Eén van die boeken beschrijft wandelingen naar en rond kastelen overal in de Elzas, inclusief een zestal binnen dertig kilometer van onze standplaats. Dat biedt perspectief. Het gaat in dit geval meer om ruïnes dan de juist puntgaaf gerestaureerde adellijke woonsteden van de week hiervoor, maar stiekem vinden wij dat soort romantische overblijfselen minstens zo leuk.

Voordat we ons hoofd breken over de beste keus moeten we trouwens eerst wakker worden. Geen wekker gezet dit keer, dat resulteert in een ontbijttijd die richting 11 uur gaat. Meteen een hap uit de dag - niet dat daar iets tegen is, vakantie nietwaar?

Dat ontbijt is wel een ferme stap terug trouwens, en niet alleen omdat we het voor het eerst deze vakantie zelf moeten bereiden. We hebben gisteren (in het Duits!) broodjes besteld, maar wat er geleverd is doet een bakker vermoeden die voor zijn meesterproef gezakt is en alleen een diploma kreeg op voorwaarde dat hij zijn werkkring zou beperken tot de allerkleinste dorpjes. Daarnaast moet ik eierkoken op keramiek nog onder de knie krijgen. Aber das kriegen wir hin!

Startpunt: Gimbelhof

We kunnen niet langer om de hete brei heen draaien: wat gaan we doen vandaag? De ruïnewandelingen zien er goed uit, bijvoorbeeld naar Fleckenstein, een plek die nog verder naar het noorden ligt. Niet te veel horizontale (kilo)meters, en vooral ook: niet te veel verticale. De heup van Margrieta en mijn eigen knie hebben de tand des tijds niet probleemloos doorstaan, en vooral afdalingen moeten niet te steil of langdurig zijn. We beginnen daarom relatief rustig, met een 6,5 km wandeling inclusief 250 hoogtemeters.

De rit bevestigt de indruk die we gisteren kregen. Dit deel van de Elzas is bezaaid met kleine dorpjes, allemaal licht tot heftig pittoresk, waar zich smalle wegen zonder haast tussen slingeren. Het concept van een rondweg past niet in het landschap. Verder naar het noorden wordt het allengs bergachtiger en bossiger, en worden de dorpjes schaarser en kleiner. Voor het startpunt van onze wandeling rijden we naar een Gasthof dat door een flink aantal andere dagjesmensen gevonden is, velen van hen Duits.

Ook ter plekke nog indrukwekkend

De kasteelruïne ligt oogverblindend mooi op een indrukwekkend uit het groene groen rijzende, smalle rots. Het stukje er naartoe is korter dan ons inschattingsvermogen aangeeft. Van nabij is het nog steeds indrukwekkend. Men heeft effectief gebruik gemaakt van de echt heel steile zandsteenklif door een deel van de verblijven gewoon in de rots uit te houwen - net als langs de Loire worden we opnieuw het begrip "troglodyte" om de oren geslagen, liefkozend afgekort tot "troglo". Letterlijk betekent het "grotbewoner", maar bij gebrek aan natuurlijke grotten in ons land komt "holbewoner" het dichtst in de buurt. Ik ken het troglo-woord helemaal niet uit het Nederlands, en denk het wel eens in een Engelse tekst gelezen te hebben maar dan meer in de figuurlijke betekenis van "achterlijk persoon".

De klif is niet meer dan acht meter breed en vijftig meter lang, maar dat weerhield kasteel Fleckenstein er niet van als burcht dusdanig effectief te zijn dat Lodewijk XIV het nodig achtte de verwoesting ervan te verordonneren, uit monopolistische overwegingen: geen andere potentiële machtszetels in Frankrijk! Voor ons is het niet eenvoudig voor te stellen dat deze ruïneuze rots dusdanig veel invloed had, indrukwekkend als hij zijn mag: het is hier omheen te groen en afgelegen, hoe kan je macht uitoefenen zonder infrastructuur of minimale bevolkingsdichtheid? Vast en zeker wordt dat gevoel gevoed door tal van ingebedde aannames over hoe een samenleving werkt, die achthonderd jaar geleden domweg niet golden.

Groen alom

Nadat onze max capaciteit aan burchtbewondering bereikt is, gaan wij ons weegs voor de rest van de rondwandeling. Die heeft helaas veel minder te bieden: het omringende groen dat ik al noemde ontneemt het zicht, wat volgt is in feite een lange, geaccidenteerde boswandeling. Daar komt bij dat die accidentatie toch tamelijk veel vergt van ons beider ondergestel. Ook 250 verticale meters is (te) veel, moeten we concluderen. Heel jammer, dat betekent een scherpe begrenzing aan wat we aan toekomstige vakantie kunnen plannen.

Zonder kleer- of andere scheuren komen we terug bij de auto. Een koffie is welkom. Verdere plannen voor vandaag niet meer: als we nu naar huis rijden zit er nog een zit in de zon in! We rijden een soortgelijke route terug, zonder te kunnen zeggen of het nu dezelfde of andere dorpjes zijn die we doorkruisen: in layout, architectuur en naamgeving zijn ze volkomen uitwisselbaar. Een tiental -bachs en -willers later draaien we de auto weer het parkeerplaatsje op.